AI voor dummies –Wat verandert er voor werkgevers naar aanleiding van de recente Europese AI-wetgeving?

We weten het: over AI verschijnt er tegenwoordig zoveel nieuws dat je bijna AI nodig hebt om alles bij te houden. 😉 Toch vonden we deze update het vermelden waard. De Europese regels rond AI worden op bepaalde punten vereenvoudigd en voor sommige verplichtingen krijgen ondernemingen meer tijd.

AI Act: de regels worden stap voor stap ingevoerd

De Europese AI Act maakt een onderscheid tussen AI-systemen naargelang het risico dat ze kunnen vormen voor de veiligheid, grondrechten en privacy van mensen. Hoe groter het risico, hoe strenger de verplichtingen.

We kunnen vier soorten AI onderscheiden:

• Verboden AI: bepaalde toepassingen met een onaanvaardbaar risico zijn verboden.
• AI met een hoog risico: bijvoorbeeld bepaalde AI-systemen die worden gebruikt bij aanwerving, selectie of beoordeling van werknemers. Hiervoor gelden strengere verplichtingen.
• AI met een beperkt risico: bijvoorbeeld bepaalde chatbots en toepassingen die AI-gegenereerde inhoud produceren. Hiervoor gelden transparantieregels.
• AI met een minimaal risico: bijvoorbeeld bepaalde spamfilters of eenvoudige AI-hulpmiddelen. Er zijn geen bijkomende verplichtingen vanuit de AI Act.

AI in HR

AI wordt steeds vaker ingezet bij HR-processen, bijvoorbeeld voor het zoeken naar kandidaten, het analyseren van cv's of het ondersteunen van selectieprocedures.

Sommige van deze toepassingen kunnen als hoogrisico-AI worden beschouwd. Dat betekent niet dat ze verboden zijn, maar wel dat er strengere regels gelden, zoals:

• Voldoende menselijk toezicht.
• Correcte en relevante gegevens.
• Een goede opvolging van het AI-systeem.
• Passende technische en organisatorische maatregelen.
• Informatie aan werknemersvertegenwoordigers.
• Andere verplichtingen afhankelijk van het type AI-systeem.

Deze verplichtingen zouden oorspronkelijk vanaf 2 augustus 2026 gelden. Door de recente Europese wijzigingen is deze deadline verschoven naar 2 december 2027.

AI-geletterdheid: opleiding blijft belangrijk

Een verplichting die al sinds 2 februari 2025 geldt, is deze rond AI-geletterdheid. Ongeacht het soort AI-systeem dat gebruikt wordt, zijn werkgevers verplicht om werknemers die AI gebruiken in hun functie op te leiden zodat zij beschikken over een toereikend niveau van AI-geletterdheid.

De regelgeving versoepelt nu deze verplichting. Het gaat minder om het kunnen aantonen van een bepaald kennisniveau per werknemer en meer om het feit dat de werkgever maatregelen neemt om kennis en bewustzijn rond AI te ontwikkelen.

Dat kan bijvoorbeeld via opleidingen, een AI-policy, interne richtlijnen of andere sensibiliseringsinitiatieven.

Wat kunt u als werkgever doen?

U hoeft niet meteen een uitgebreid AI-complianceproject op te starten. Een praktische eerste stap is om overzicht te creëren.

1. Maak een inventaris van het AI-gebruik
Welke AI-tools worden vandaag gebruikt? En waarvoor?

2. Kijk wie ermee werkt
Niet alleen IT-medewerkers, maar ook HR, marketing, administratie, leidinggevenden en andere werknemers kunnen AI gebruiken.

3. Bepaal de risico's
Een AI-tool die een tekst herschrijft, is iets anders dan een systeem dat kandidaten beoordeelt.

4. Maak duidelijke afspraken
Leg bijvoorbeeld vast welke tools werknemers mogen gebruiken en welke bedrijfs- of persoonsgegevens niet in een AI-tool mogen worden ingevoerd.

5. Zorg voor passende opleiding
Medewerkers moeten weten hoe ze AI veilig en kritisch gebruiken.

6. Betrek werknemersvertegenwoordigers waar nodig
De invoering van nieuwe technologie kan gevolgen hebben voor de organisatie van het werk, de arbeidsvoorwaarden of de werknemers. Afhankelijk van de situatie kunnen de bestaande Belgische informatie- en overlegregels dan ook een rol spelen.

Onze tip: wacht niet op 2027

Heeft uw onderneming nog geen overzicht van het gebruik van AI? Dan is dit een goed moment om daarmee te starten. Een eenvoudige inventaris, duidelijke interne afspraken en een passende opleiding van medewerkers vormen een goede basis om verdere ontwikkelingen te volgen.

Kort samengevat: niet panikeren, maar wel beginnen. De AI-trein rijdt al, gelukkig is er door het uitstel wat extra tijd om op te stappen. 😉