Altijd aan: de stille verzuimfactor

Het ziekteverzuim in Nederland blijft een aandachtspunt. In het tweede kwartaal van 2026 lag het verzuimpercentage op 5,4%. En nu de herfst is aangebroken, is het extra belangrijk om alert te zijn. Uit historische cijfers van het CBS blijkt namelijk dat het ziekteverzuim in de koudere maanden doorgaans hoger ligt. Veel werkgevers investeren daarom in verzuimbegeleiding, vitaliteitsprogramma's en duurzame inzetbaarheid. Toch blijft één belangrijke vraag vaak onderbelicht: wat gebeurt er vóórdat iemand zich ziekmeldt?

Steeds meer verzuim heeft een mentale oorzaak. Vooral onder werkenden tussen de 25 en 45 jaar neemt het aantal nieuwe ziekmeldingen toe. Tegelijkertijd werken we in een wereld waarin we continu bereikbaar willen zijn, tientallen meldingen per dag ontvangen en nauwelijks nog momenten van echte rust kennen.

De vraag is daarom niet alleen hoe we verzuim begeleiden, maar vooral hoe we mentale overbelasting eerder herkennen en voorkomen.

(Bron: ArboNed, Langdurend verzuim: de oorzaken en oplossingen, 28 september 2026)

Tussen werkdruk en prikkeldruk zit een belangrijk verschil

Als werkgevers praten over verzuim, gaat het vaak over werkdruk. Te veel taken, te weinig mensen of strakke deadlines.

Maar daar komt een tweede vorm van belasting bij: prikkeldruk.

Medewerkers schakelen voortdurend tussen e-mails, Teams-berichten, WhatsApp-groepen, nieuwsapps, LinkedIn-notificaties en social media. Zelfs tijdens een pauze verdwijnen veel mensen niet even uit de drukte, maar pakken ze opnieuw hun telefoon.

Daardoor krijgt het brein minder momenten om te herstellen. Focus raakt versnipperd en mentale vermoeidheid bouwt zich ongemerkt op.

(Bron: Smartsapiens, Smartphone-afleiding op het werk kost productiviteit én energie)

Waarom vooral werkenden tussen 25 en 45 jaar kwetsbaar lijken

Juist de groep tussen 25 en 45 jaar bevindt zich vaak in een drukke levensfase. Ze bouwen aan hun carrière, combineren werk met een gezin, mantelzorg of andere verantwoordelijkheden en zijn doorgaans digitaal het meest actief. Hierdoor lopen werk- en privétijd steeds vaker door elkaar.

Wanneer herstelmomenten ontbreken, kan langdurige stress ontstaan. Dat hoeft niet direct tot een burn-out te leiden, maar kan zich eerst uiten in minder energie, slechter slapen, concentratieproblemen en uiteindelijk verzuim.

Signalen die je niet moet negeren

Veel organisaties zien verzuim pas wanneer iemand uitvalt. De signalen daarvoor zijn vaak al langer aanwezig.

Let bijvoorbeeld op medewerkers:

• die sneller geïrriteerd reageren;
• met concentratieproblemen of die meer fouten maken;
• die zichtbaar vermoeid zijn of slecht slapen;
• die het gevoel hebben continu bereikbaar te moeten zijn.

Deze signalen betekenen niet automatisch dat iemand op uitvallen staat. Maar ze kunnen wel aangeven dat de balans tussen belasting en herstel onder druk staat.

Wat kun je als werkgever doen?

1. Maak mentale gezondheid bespreekbaar

Wacht niet tot iemand zich ziekmeldt. Regelmatige gesprekken over energie, werkdruk en herstel zijn net zo belangrijk als gesprekken over prestaties.

2. Kijk kritisch naar bereikbaarheid

Moet iedereen echt direct reageren op elk bericht? Spreek als team af wat verwachtingen zijn rondom e-mail, Teams en bereikbaarheid buiten werktijd.

3. Bescherm focusmomenten

Stimuleer blokken zonder vergaderingen of notificaties. Ononderbroken werken zorgt voor meer productiviteit én minder mentale belasting.

4. Geef het goede voorbeeld

Wanneer leidinggevenden 's avonds laat mails versturen of altijd bereikbaar lijken, nemen medewerkers dat gedrag vaak over.

De sleutel ligt in preventie

Het hoge verzuimpercentage in Nederland laat zien dat voorkomen belangrijker wordt dan genezen. Natuurlijk spelen griep, fysieke klachten en privéomstandigheden een rol. Maar als mentale belasting steeds vaker de oorzaak is van langdurige uitval, loont het om verder te kijken dan de ziekmelding alleen.

Want de eerste signalen van verzuim door psychische klachten ontstaan vaak niet op het moment dat iemand zich ziekmeldt, maar weken of maanden eerder. In de vorm van stress, vermoeidheid, gebrek aan herstel en een werkdag die gevuld is met constante digitale prikkels.

Werkgevers die daar nu aandacht voor hebben, investeren niet alleen in lager verzuim, maar ook in meer energie, betrokkenheid en duurzame inzetbaarheid van hun medewerkers.

Adecco nieuwsbrief

De nieuwste arbeidsmarkttrends, onderzoeken en whitepapers direct in je mailbox! Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief.